|
11 Haziran 2008 ÇARŞAMBA
|
Resmî Gazete
|
Sayı : 26903
|
|
TEBLİĞ
|
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:
KOOPERATİFLER VE ÜST KURULUŞLARI DENETİM KURULU
ÜYELERİNİN GENEL KURUL TOPLANTILARINA
SUNACAKLARI DENETİM KURULU
RAPORUNUN USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve
Dayanak
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin
amacı, kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim
kurulu üyelerinin, mevzuat uyarınca kendilerine
yüklenen işlem ve hesapları denetleme görev ve
yetkisini yerine getirdikten sonra, 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununun 67
nci maddesi uyarınca hazırlayarak genel
kurul toplantılarına sunacakları "Denetim Kurulu
Raporu"na ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ
hükümleri, 24/04/1969
tarih ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi
olan Bakanlığımız görev alanındaki
kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif
merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler
Birliği hakkında uygulanır.
Hukuki Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğ, 3143
sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanunun 13 üncü maddesi
ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86
ncı maddesinin 1
inci fıkrasının 5 inci bendi hükmüne dayanılarak
hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Kurulu
Raporu Genel İlkeleri
MADDE 4 –
(1) Denetim kurulu
raporunda; Raporun görüşüleceği genel kurul
toplantı tarihi, incelemenin ait olduğu dönem ve
düzenleme tarihi belirtilir. Raporun tüm
sayfaları, düzenleyen denetim kurulu üyesi veya
üyeleri tarafından imzalanır.
(2) Rapor, genel kurulda görüşülecek döneme
ilişkin tüm işlem ve hesapları kapsayacak
şekilde ayrıntılı bilgiler içerir. Rapor, açık,
öz ve düzgün bir dille yazılır.
(3) Raporda, ortaklar ve diğer kişiler nezdinde
yanlış kanaat uyandırıcı, gerçeğe aykırı
ifadelere yer verilemez.
(4) Denetim kurulu
raporu, ilgili olduğu genel kurul toplantı
tarihinden en az 15 gün önce düzenlenerek
yönetim kuruluna teslim edilir. Daha sonra rapor
içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılamaz.
(5) Bu Tebliğdeki esaslara uygun olarak
düzenlenmeyen denetim kurulu raporları, genel
kurullarda görüşülemez ve kabul edilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim Kurulu
Raporunda Bulunması Zorunlu Hususlar
Denetim Kurulu Raporunun İçeriği
MADDE 5 –
(1) Denetim kurulu
raporunun, aşağıda belirtilen bölüm ve konuları
içerecek şekilde düzenlenmesi esastır.
a) Kuruluş işlemleri bölümü
1) Yeni kurulan kooperatif veya üst
kuruluşlarında, kuruluş işlemleri için yapılan
harcamalar ve buna ilişkin muhasebe kayıtları
incelenir, kuruluş işlemlerinde herhangi bir
usulsüzlük bulunup bulunmadığı raporda
belirtilir.
2) Kooperatif veya üst kuruluşun unvanında, 1163
sayılı Kooperatifler Kanununa aykırı olarak,
kamu kurum ve kuruluşunun ismine yer verilip
verilmediği açıklanır.
b) Yönetim kurulu
ve personel işlemleri bölümü
1) Yönetim kurulu
üyelerinin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve
Kooperatif anasözleşmesinde
öngörülen üyelik şartlarını taşıyıp taşımadığı
yönünde yapılan araştırma neticesine yer
verilir.
2) Raporun ilgili olduğu dönemde, yönetim kurulu
toplantı nisabı kaybedilmiş ise, denetim kurulu
tarafından gecikilmeksizin yeteri kadar yedek
üye çağrılıp çağrılmadığı belirtilir.
3) Yönetim kurulu
üyeleri hakkında, kooperatifi zarara uğratıcı
eylemleri dolayısıyla açılmış hukuki sorumluluk
davası veya göreve devam konusunu etkileyecek
nitelikte Kooperatifler Kanununda belirtilen
suçlarla ilgili açılmış kamu davası bulunmakta
ise, davaya ilişkin genel bilgilere yer verilir.
4) Yönetim kurulu
üyelerine, genel kurulca belirlenen aylık ücret,
huzur hakkı, risturn
ve yolluk dışında başka bir ad altında veya
belirlenen bu tutarların üzerinde ödeme yapılıp
yapılmadığı belirtilir.
5) 1163 sayılı Kooperatifler
Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesine aykırı olarak, genel
kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkilerin
yönetim kurulu üyelerince kullanılıp
kullanılmadığı, bu bağlamda; gayrimenkul
alımında ve satımında takip edilecek usul ile
alınacak gayrimenkulün niteliği, yeri ve azami
fiyatı ile satılacak gayrimenkulün asgari
fiyatıyla ilgili genel kurul kararına uygun
hareket edilip edilmediği, imalat ve inşaat
işlerinin genel kurulca belirlenen yöntemle
yapılıp yapılmadığı açıklanır.
6) Yönetim kurulu
üyeleri ve kooperatif memurlarının,
kooperatifle, kooperatif konusuna giren bir
ticari muamele yapıp yapmadıkları belirtilir.
7) Yapı kooperatiflerinde, genel kurulca
alınması kararlaştırılan gayrimenkullerin
alımının, kat karşılığı arsa devralınmasının,
yönetim kurulunca tapu devri veya tapuya şerh
verdirilecek bir satış vaadi sözleşmesi ile
yapılıp yapılmadığına yer verilir.
8) Yönetim kurulu
üyelerinin, kooperatife ait defter ve belgeleri
incelenmek üzere denetim kuruluna verip
vermedikleri, bu konuda herhangi bir sıkıntı
yaşanıp yaşanmadığı ortaya konulur.
9) Genel kurul toplantısına sunulan yönetim
kurulu yıllık çalışma raporunun, kooperatifin
gerçek durumunu yansıtır şekilde eksiksiz ve
hatasız hazırlanıp hazırlanmadığı açıklanır.
10) Müdür ve kooperatif memurlarına ödenen
ücretler kapsamında, ilgililerin sigorta
primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna tam ve
zamanında yatırılıp yatırılmadığı belirtilir.
c) Ortaklık işlemleri bölümü
1) Genel kurul toplantısına ilişkin ortaklar
listesinin, kooperatif
anasözleşmesinde belirtilen bilgileri
içerir şekilde düzenlenip düzenlenmediği
belirtilir.
2) Kooperatife ortak kaydedilen veya ortaklığı
sona erenlerle ilgili olarak yönetim kurulu
kararları alınıp alınmadığına yer verilir.
3) Genel kurul toplantısına
ilişkin düzenlenen ortaklar listesinin,
kooperatifin ortaklar defterindeki kayıtlarla
uygunluk içerisinde bulunup bulunmadığı, bu
bağlamda, genel kurul toplantısına katılma hakkı
bulunmayanların ortaklar listesinde yer alıp
almadığı, yapı kooperatifleri hariç olmak üzere
diğer kooperatiflerde genel kurul tarihinin üç
ay öncesinden ortak olmayanların listede yer
alıp almadığı, haklarında alınan çıkarma kararı
kesinleşmeyen ortakların listede kayıtlı olup
olmadıkları hususlarına yer verilir.
4) Yapı kooperatiflerinde, genel kurulca
kararlaştırılan ortak sayısının üzerinde ortak
kaydedilip kaydedilmediği belirtilir.
5) Anasözleşmede
gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan ihraç olup
olmadığı, haklarındaki çıkarma kararı
kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak
alınıp alınmadığı açıklanır.
6) Kooperatif ortakları tarafından, yönetim
kurulu üyeleri ve kooperatif personeli hakkında,
denetim kuruluna intikal ettirilmiş
şikayetler var ise,
bu konularda yapılan incelemelerden bahsedilir.
7) Yönetim kurulu
tarafından, ortaklar arasında hak ve vecibelerde
eşitlik ilkesine uygun hareket edilip edilmediği
konusunda açıklama yapılır.
ç) Defter ve belgeler bölümü
1) Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca
tutulması zorunlu olan, yevmiye defteri, defteri
kebir, envanter ve
bilanço defteri, yönetim kurulu karar defteri ve
genel kurul karar defterinin kullanılıp
kullanılmadığı belirtilir.
2) Yevmiye defteri kayıtlarının kanunda
öngörülen sürede yapılıp yapılmadığı, kayıt
nizamına uyulup uyulmadığından bahsedilir.
3) Envanter ve bilanço
defterine, kooperatifin dönem sonu bilançosu ile
dönem başı açılış bilançosunun işlenip
işlenmediği açıklanır.
4) Yevmiye ve envanter
defterlerinin, kanunda öngörülen süre içerisinde
noter kapanış tasdikinin yaptırılıp
yaptırılmadığı ortaya konulur.
5) Defterler ile saklanması zorunlu olan
belgelerin, Türk Ticaret Kanununda öngörülen
süreyle saklanıp saklanmadığı belirtilir.
6) Muhasebe kayıtlarında yer alan
tahsilat ve
ödemelerin tümünün kanunen geçerli belgeye
dayanıp dayanmadığı açıklanır.
d) Bilanço, gelir
gider farkı hesabı ve mali durum bölümü
1) Bilanço ve gelir
gider tablosunun, kooperatifin muhasebe
defterlerine uygun olarak hazırlanıp
hazırlanmadığı, yanlış, eksik bilgi bulunup
bulunmadığı, bilanço kalemlerinin ayrıntılı
bilgi içerip içermediği ortaya konulur.
2) Bilanço ve gelir
gider tablosunun muhasebe standartları ve
ilkelerine göre düzenlenip düzenlenmediği
belirtilir.
3) Bir önceki genel kurulda görüşülerek kabul
edilen bütçe ile gerçekleşen
bilanço kalemlerinin uyumlu olup olmadığı
açıklanır.
4) Bilançoda "Hazır
Değerler", "Menkul Kıymetler" bölümünde yer alan
tutarların fiilen bulunup bulunmadığı sayım ile
tespit edilir ve sayım sonuçlarına raporda yer
verilir.
5) Kooperatifin alacaklarının hangi işlemlerden
kaynaklandığı, alacakların takibi ve tahsili
konusunda yönetim kurulunca gerekli gayret ve
titizliğin gösterilip gösterilmediği belirtilir.
6) Kooperatif kayıtlarında görünen avansların
ayrıntılı dökümü ile bu avansların kooperatifin
amaç ve faaliyeti kapsamında verilip
verilmediği, avans kapatma işlemlerinde süre ve
belge yönünden gerekli titizliğin gösterilip
gösterilmediği ortaya konulur.
7) Kooperatifin genel olarak borçlarının dökümü,
gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanıp
dayanmadıkları, borçların vadesinde ödenmesi
konusunda yönetim kurulunca gerekli tedbirlerin
alınıp alınmadığı doğrultusunda açıklama
yapılır.
8) Ortaklardan yapılan her türlü
tahsilatın kayıtlara
eksiksiz intikal ettirilip ettirilmediği,
gecikme faizi tahakkuk ve tahsilatlarının
yapılıp yapılmadığı belirtilir.
9) Vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin tam ve
zamanında yerine getirilip getirilmediği,
kooperatif faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında
herhangi bir faiz, gecikme cezası ödenmiş ise
bunların dökümü, nedenleri ve
bilançoda açık olarak
yer verilip verilmediği açıklanır.
10) Genel yönetim giderlerinin usulüne uygun,
kooperatifin iş hacmiyle uyumlu olup olmadığı
ortaya konulur.
11) Kooperatifin ilgili
faaliyet dönemindeki işlemleri neticesinde
olumlu gelir gider farkı oluşmuş ise, bu farkın
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesi
hükümlerine uygun olarak dağıtımının yapılıp
yapılmadığı, işlemler neticesinde menfi gelir
gider farkı oluşmuş ise, bu farkın 1163 sayılı
Kooperatifler Kanunu ve kooperatif
anasözleşmesi
hükümlerine uygun olarak karşılanıp
karşılanmadığı belirtilir.
12) Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde,
kooperatifin mali durumu hakkında genel bir
değerlendirme yapılır.
e) Arsa alımı ve inşaat çalışmaları bölümü
1) Arsa alımı gerçekleşmiş ise, arsanın
kooperatif amaçlarına uygun olup olmadığı, alım
bedeli, yapılan ödemelerin tutarı belirtilir.
2) İnşaat yapımına başlanmış ise, projelerin
ilgili belediyece onaylanıp onaylanmadığı, yapı
ruhsatı alınıp alınmadığı belirtilir.
3) Yapımcı firma veya taşeronlarla düzenlenen
sözleşmelerin kooperatif menfaatlerine, ihale
sonucuna veya piyasa koşullarına uygun olup
olmadığı ortaya konulur.
4) Yüklenicilere yapılan ödemelerin, düzenlenen
sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı
açıklanır.
5) Yüklenicilerin hazırladığı hak ediş
raporlarının, imalatın durumuna, teknik
şartnameye ve sözleşmeye uygun olup olmadığı
belirtilir.
6) İnşaatın, onaylı projeye, yapı ruhsatına
uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği
belirtilir.
7) İlgili faaliyet döneminde gerçekleşen imalat
düzeyinin, iş planlarına uygun olup olmadığı,
planlandığı halde tamamlanmayan işler var ise
aksaklığın nedenleri ve sorumlularının kimler
olduğu açıklanır.
8) Yapı kooperatifleri birlikleri ve merkez
birliklerinde, arsa temini, alt yapı
çalışmaları, ortak kooperatiflere arsa tahsisi
işlemlerinin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı
ortaya konulur.
f) Diğer açıklamalar ve sonuç bölümü
1) Kooperatif tasfiye halinde ise, tasfiye
aşamasına ilişkin açıklamalara yer verilir.
2) Kooperatifin türü, özel durumu gibi nedenler
gözetilerek, bu tebliğde yer almayan hususlara
ilave olarak denetim kurulu raporlarında gerekli
görülen açıklamalara ve önerilere yer
verilebilir.
3) İşlerin yürütülmesinde görülen eksiklikler
ile kanun ve anasözleşmeye
aykırı hareketler belirlenmiş ise, kısa açıklama
yapılır ve yapılacak işleme dair görüşlere yer
verilir.
4) Sonuç bölümünde, kooperatifin işlem ve
hesaplarının incelenmesi sonucunda ulaşılan
kanaat belirtilerek, yönetim kurulunun ibra
edilmesi veya ibra edilmemesi genel kurulun
takdirine sunulur.
Yürürlük
MADDE 6 –
(1) Bu Tebliğ
hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 7 –
(1) Bu Tebliğ
hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
|